Een grenscontrole in Duitsland. Inzet: de Nijmeegse burgemeester Bruls. © Paul Rapp/Jan van den Brink
Een grenscontrole in Duitsland. Inzet: de Nijmeegse burgemeester Bruls.
Burgemeester Bruls zet grote vraagtekens bij Duitse grenscontroles: ‘Waar zijn ze als vuurwerk de grens over gaat?’
Duitse grenscontroles bij de Nederlandse grens moeten anders. Na ernstige ongevallen, miljoenen euro’s schade en onduidelijke resultaten, is de maat voor ‘grensburgemeester’ Hubert Bruls meer dan vol: „
Ik zet de politie op 31 december zelf aan de grens.”
Jasper Hazelaar
18 april 2026, 06:00
Dik anderhalf jaar controleert Duitsland aan de Nederlandse grens. Met name rond de A12 zorgt dat voor grote problemen. Ernstige ongevallen op de snelweg, miljoenen euro’s schade voor transportbedrijven en complete chaos op kleinere wegen.
Grensgemeenten hebben grote zorgen, maar worden tot nu toe genegeerd door Duitsland. Wat de Nijmeegse burgemeester Bruls betreft, gaat het anders. Hij zegt dit in zijn rol als voorzitter van het grensoverschrijdende samenwerkingsverband Euregio Rijn-Waal.
„
Waar is de Duitse politie als ál dat vuurwerk de grens naar Nederland over gaat?”
‘Ik vind het niet indrukwekkend’
Bruls is kritisch op de Duitse grenscontroles. De Duitse politie deelt regelmatig persberichten over aanhoudingen bij de grens en houdt cijfers (zie kader) bij van de controles. „Maar ik vind die getallen niet indrukwekkend”, aldus Bruls.
„Leuk dat ze wat mensen weten op te pakken die gezocht worden, maar het is begonnen om niet-toegestane vluchtelingen tegen te houden. Niet om drugsdealers en anderen te vangen. Met dit in het achterhoofd, vind ik het onduidelijk hoe effectief die controles daadwerkelijk zijn.”
In zijn eigen gemeente Nijmegen valt de overlast volgens Bruls mee, hoe anders is dat in de Achterhoek. Met name rond de A12-grensovergang zijn er grote problemen.
Erg veel kritiek vanuit Nederlandse grensstreek
Het Achterhoekse dorpje Beek werd op momenten overspoeld door sluipverkeer dat de controle op de snelweg ontweek. Nu
is daarom de lokale weg naar Elten in Duitsland afgesloten, terwijl de Duitse en Nederlandse gemeenschappen daar bijna vervlochten zijn.
Rijkswaterstaat
betaalt tot nu toe al meer dan 12 miljoen euro om de Nederlandse snelwegen voor de Duitse grenscontroles veilig te houden. De transportsector spreekt over tientallen miljoenen euro’s
aan schade door files, met name op de A12. Dan zijn er nog de ongevallen, ondanks de veiligheidsmaatregelen: in februari
ging het in één week tijd drie keer ernstig mis op die snelweg.
Er is door grensgemeenten Montferland, Zevenaar en het Duitse Emmerik daarom een brandbrief naar het ministerie in Berlijn gestuurd. Boodschap: stop met de grenscontroles op de huidige manier, verplaats ze desnoods een stukje Duitsland in.
De reactie vanuit de Duitse overheid op de brandbrief? Niks.
‘Het is wel normaal om een antwoord te geven’
„Als je een vraag stelt, geef je normaal wel een antwoord, al is het een voorspelbaar antwoord”, vindt Bruls. „Maar waarom ze niet reageren, moet u echt aan het Duitse ministerie vragen.”
Het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken reageert (nog) niet op vragen van
De Gelderlander. De vraag blijft wat er in september gebeurt, de termijn van ‘tijdelijke’ Duitse grenscontroles loopt dan af.
„Het is wel volkomen duidelijk dat de Duitse regering de controles niet in gaat trekken”, zegt Bruls. „Het gesprek moet daarom meer gaan over de manier waarop.” Bijvoorbeeld een paar kilometer verderop in Duitsland, zoals grensgemeenten al langer vragen.
Burgemeester wil meer aanpak rijdende bommen
Bruls ziet een groter probleem dan migratie: vuurwerk. „Ik ga op 31 december met de politie aan onze grens staan. Nederlanders mogen dan geen grammetje vuurwerk meer in de auto hebben en de Duitse politie mag ons daar ook bij helpen. Waar zijn ze nu als al dat vuurwerk de grens overgaat?”
Die ‘rijdende bommen’ vindt Bruls belangrijker om aan te pakken bij de Nederlands-Duitse grens, dan de illegale migratie. „Maar misschien zeg ik dan iets ondeugends.”
‘We moeten elkaar niet verliezen’
Grensburgemeesters zijn bezorgd, maar in Nederland zijn ook genoeg voorstanders te vinden van de Duitse manier van controleren. „Ik word er door burgers eigenlijk nooit op aangesproken. Het merendeel van de grensbewoners merkt er weinig van. Die horen alleen de propaganda vanuit Duitsland en vinden het daarom een goede maatregel.”
Dat de grenscontroles in 2024 werden ingevoerd, snapt Bruls overigens wel. „De spanning liep enorm op in de samenleving, ook in Duitsland. Al zijn de grenscontroles symboolpolitiek, de overheden doen wel wat. Nu moeten we oppassen dat het geen symbool wordt van gesloten grenzen. We moeten elkaar niet verliezen. Mensen moeten niet denken: ‘Laat ik maar geen zaken in Duitsland of Nederland meer gaan doen’.”
Wat is de Euregio Rijn-Waal?
De Euregio Rijn-Waal is een Nederlands-Duitse samenwerking, waarbij ongeveer vijftig gemeenten en regionale overheden zijn aangesloten. De Euregio Rijn-Waal heeft als belangrijkste doel de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij te verbeteren. Hubert Bruls is voorzitter van de Euregio RIjn-Waal.
Boumans: ‘Pik ze er 5 kilometer verder uit’
De Doetinchemse burgemeester Mark Boumans deelt de zorgen van Bruls.
Een grote kettingbotsing in de file voor de Duitse grenscontrole op de A12, was voor hem de druppel. De controles moeten anders.
Een kettingbotsing bij de Duitse grenscontrole op de A12. © Persbureau Heitink
„We nemen Duitsers niet snel de maat, maar je ziet nu vrij breed dat Nederlandse bestuurders zich uitspreken tegen de grenscontroles.”
Dat
deed ook de verkeersminister Karremans. Asielminister Van den Brink houdt zich meer op de vlakte. „Maar hij is zich wel bewust van de problemen, dat heeft hij informeel laten weten”, zegt Boumans.
„Onze suggestie is niet om met grenscontroles te stoppen, maar om ze iets verder in het binnenland te houden. Hou rekening met de Nederlandse belangen. De mensen die je er nu uitpikt, pik je er 5 kilometer verderop ook uit.”
Aan de andere kant ziet Boumans ook in Nederland voorstanders van de Duitse controles. „Die zeggen dat we de ongevallen op de koop toe moeten nemen en vragen zich af of ik dan wil dat alle asielzoekers Nederland binnenkomen. Dat is alleen de omgekeerde realiteit. Duitsland houdt ze tegen, dus ze blijven in Nederland. Zo moet je het zien.”
Of alle boodschappen vanuit Nederland iets opleveren? „Ik zie wel steeds meer ongemak in Duitsland, maar ik denk dat het ongemak nog veel groter moet worden. Eigenlijk zou je het op Europees niveau bespreekbaar moeten maken.”
Wat levert anderhalf jaar aan grenscontroles op?
Op verzoek van
De Gelderlander heeft de Duitse politie de resultaten van de grenscontroles op een rij gezet. Het gaat om cijfers over de periode tussen 16 september 2024 en 31 maart 2026, alleen over controles tussen Nederland en de deelstaat Noordrijn-Westfalen.
- Bij
3476 personen was er sprake van een ‘illegale inreis’.
-
1730 mensen is de toegang tot Duitsland geweigerd en zijn teruggestuurd naar Nederland.
-
157 mensensmokkelaars zijn betrapt en aangehouden.
-
742 mensen hadden een arrestatiebevel tegen zich uitstaan, om uiteenlopende zaken. De Duitse politie
deelt hier regelmatig persberichten over.
-
141 ‘extremisten’ uit het ‘linkse’, ‘rechtse’, ‘buitenlandextremistische’ of ‘islamitische’ spectrum. Deze mensen worden alleen aangehouden als er een arrestatiebevel is, anders wordt hun binnenkomst ‘gedocumenteerd’.