Mijn reactie:
Beste gemeente mevrouwtje,
Hartelijk dank voor uw reactie op mijn aanvraag en voor de uitgebreide toelichting.
Met enige verwondering heb ik uw brief gelezen, omdat ik op meerdere punten een spanning zie tussen de motivering van het besluit en de uitgangspunten van de Wet veilige jaarwisseling.
U schrijft dat de burgemeester vanaf 2027/2028 alleen ontheffingen wil overwegen voor verenigingen of stichtingen die langdurig in Leiden geworteld zijn, een grote achterban hebben en aantoonbare ervaring hebben met het organiseren van professioneel vuurwerk. Deze aanvullende voorwaarden lijken verder te gaan dan de wetgever heeft beoogd.
In de toelichting op de Wet veilige jaarwisseling staat immers onder meer:
Uit deze toelichting maak ik op dat de wet juist ruimte wil bieden aan lokale buurt- en wijkinitiatieven. Ik vraag mij daarom af hoe de door de burgemeester aangekondigde aanvullende voorwaarden zich verhouden tot de bedoeling van de wetgever en of deze juridisch zijn getoetst.
Daarnaast verwijst u naar de collegebrief van 16 juli 2026. Juist in die brief wordt aangegeven dat tijdens de participatiebijeenkomsten veel waardering bestond voor initiatieven zoals vuurwerkshows op buurtniveau. Dat maakt het voor mij lastig te rijmen dat aanvragen voor dergelijke initiatieven nu op voorhand worden uitgesloten.
Ook de motivering dat de wet en het Besluit veilige jaarwisseling te kort voor de jaarwisseling in werking treden, roept bij mij vragen op. De inwerkingtreding is immers niet onverwacht geweest. Al geruime tijd is bekend dat een landelijk vuurwerkverbod eraan kwam en dat de mogelijkheid van gemeentelijke ontheffingen een belangrijk onderdeel van die wetgeving zou zijn. Vanuit dat perspectief lijkt er voldoende gelegenheid te zijn geweest om beleid en een aanvraagprocedure voor te bereiden.
Daar komt bij dat voor vergelijkbare vergunningprocedures, zoals de aanvraag voor het bedrijfsmatig afsteken van consumentenvuurwerk door een gecertificeerd vuurwerkbedrijf, aanzienlijk kortere behandelingstermijnen gelden. Tegen die achtergrond is het moeilijk te begrijpen waarom vier maanden voorbereidingstijd voor de gemeente onvoldoende zou zijn.
Ook de verwijzing naar een tekort aan handhavingscapaciteit roept vragen op. Eén van de doelstellingen van het landelijke vuurwerkverbod is juist het verminderen van de handhavingsdruk voor politie en boa's. Daardoor is het niet direct duidelijk waarom er tegelijkertijd onvoldoende capaciteit zou zijn om een zeer beperkt aantal ontheffingen te controleren.
Verder schrijft u dat de burgemeester de landelijke eis van lokale binding streng wil toetsen. Dat lijkt af te wijken van de toezeggingen die tijdens de raadsvergadering van 3 juni 2025 zijn gedaan. Bovendien lijkt deze uitleg verder te gaan dan de toelichting op de Wet veilige jaarwisseling, waarin juist een laagdrempelige invulling van lokale binding wordt beschreven.
Ten slotte valt mij op dat als voorwaarde wordt genoemd dat organisaties aantoonbare ervaring moeten hebben met het organiseren van professioneel vuurwerk. In de praktijk beschikken verenigingen en buurtorganisaties zelf vrijwel nooit over dergelijke expertise; daarvoor worden juist gecertificeerde vuurwerkbedrijven ingehuurd. Juist daarom vraag ik mij af of deze eis in de praktijk uitvoerbaar en proportioneel is.
Zoals u wellicht weet, houd ik mij al geruime tijd intensief bezig met regelgeving en veiligheid rondom vuurwerk. Vanuit die ervaring denk ik graag constructief mee over een uitvoerbare invulling van de nieuwe wet. Ik zou het daarom waarderen als de gemeente bereid is hierover met mij in gesprek te gaan. Een pilot met bijvoorbeeld één zorgvuldig geselecteerde ontheffing zou mogelijk waardevolle inzichten kunnen opleveren voor toekomstig beleid.
Ik hoop dat de gemeente bereid is om de mogelijkheden die de wet biedt daadwerkelijk te onderzoeken en daarbij ook de behoeften en ervaringen van lokale initiatieven te betrekken.
Ik zie uw reactie met belangstelling tegemoet.
Met vriendelijke groet,
Pietje
Beste Pietje
Dank voor uw uitgebreide reactie en uw aanbod om mee te denken.
De Wet veilige jaarwisseling geeft de burgemeester de bevoegdheid om ontheffingen te verlenen, maar verplicht hem niet daarvan gebruik te maken. Leiden kiest er, net als verschillende andere gemeenten, voor om voor de jaarwisseling 2026-2027 geen ontheffingen te verlenen.
Het klopt dat de Wet veilige jaarwisseling al langer is aangekondigd, maar de uitwerking hiervan liet op zich wachten. Beleidsregels en procedures moeten passen binnen de definitief vastgestelde wettelijke voorwaarden. Het Besluit veilige jaarwisseling is pas eind juni 2026 gepubliceerd. Hierdoor is er onvoldoende tijd om een zorgvuldig juridisch kader en een aanvraagprocedure in te richten. Mocht de burgemeester in de toekomst gebruikmaken van de ontheffingsbevoegdheid, dan kan hij binnen de wettelijke kaders aanvullende voorwaarden stellen.
Tijdens de raadsvergadering van 3 juni 2025 heeft de raad wensen en bedenkingen kunnen meegeven over het lokale plan van aanpak
Leiden vuurwerkvrij. De burgemeester heeft toen verschillende toezeggingen gedaan over het plan van aanpak en het centrale evenement. Ten aanzien van lokale vuurwerkverenigingen heeft hij aangegeven de verdere wetgeving te willen afwachten en toegezegd de raad per brief te informeren zodra meer duidelijkheid bestond over de ontheffingsmogelijkheid. Die duidelijkheid is er inmiddels en de raad is hierover geïnformeerd met de collegebrief van 16 juli 2026.
De vuurwerkshow op buurtniveau werd tijdens het participatietraject positief gewaardeerd. De gemeente is echter niet verplicht dit via ontheffingen voor consumentenvuurwerk mogelijk te maken. De opbrengsten van het participatietraject zijn wel betrokken bij de afweging. Zoals in de collegebrief van 16 juli 2026 is toegelicht, wegen de beperkte voorbereidingstijd, de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid en de Leidse koers naar een vuurwerkvrije jaarwisseling zwaarder.
Zoals ook in de collegebrief is aangegeven, is de verwachting dat de komende jaarwisseling nog steeds een onrustige nacht wordt voor de hulpdiensten. Tijdens de jaarwisseling ligt de prioriteit van politie en handhaving bij de openbare orde en de veiligheid van bewoners en hulpverleners. Ook de Raad van State en de VNG hebben gewezen op knelpunten in de uitvoering en handhaving.
Voor de jaarwisseling 2026-2027 staat het besluit om geen ontheffingen te verlenen daarom vast. Een pilot met één ontheffing past niet binnen deze keuze en vraagt bovendien eveneens om een juridisch kader en voorbereiding van toezicht en handhaving. Als alternatief voor consumentenvuurwerk organiseert de gemeente een gratis toegankelijk centraal evenement met een professioneel uitgevoerde vuurwerkshow.
Mocht het lokale beleid voor toekomstige jaarwisselingen wijzigen en meer ruimte ontstaan voor ontheffingen, dan kunnen we uw idee voor een pilot verder onderzoeken.
Heeft u naar aanleiding van deze e-mail nog vragen, dan kan ik u desgewenst ook telefonisch te woord staan.
Met vriendelijke groet,
Gemeente mevrouwtje