Intro:
Zoals elk jaar deel ik graag een meteorologische terugblik én een vooruitblik op de dynamiek van het winterhalfjaar. Door mijn achtergrond en interesse in stormchasen al staat dat momenteel op een lager pitje. Mede daardoor analyseer ik regelmatig de synoptische patronen op de weerkaarten, ook gewoon normale weersituaties om bezig te blijven. In de winter richt ik me vooral op sneeuwsituaties, frontale passages en eventuele stormcyclogenese, terwijl het hele jaar door convectieve instabiliteit mogelijk is. Voor echt significante convectieve settings blijft het wachten op een nieuw seizoen. Van mij mag het vrijwel het hele jaar door actief weer zijn, behalve op
31 december, uiteraard met een knipoog
Afgelopen periode:
Climatologisch gezien verliep de lente vrij normaal, met episodische neerslag en enkele tijdelijk natte fasen. In het vroege najaar hadden we juist te maken met een opmerkelijk stabiel regime, gekenmerkt door geringe drukgradiënten en beperkte frontactiviteit. Naarmate we later in het seizoen kwamen, veranderde dit langzaam in een meer wisselvallig patroon met een meanderende straalstroom die opnieuw zwakkere storingen toeliet. Afgelopen week zagen we de
eerste speldenprik van de naderende winter, inclusief lokaal de eerste sneeuwvlokken. Synoptisch nog onschuldig, maar wel symbolisch voor de overgang naar het winterhalfjaar.
Korte termijn en modelanalyse:
Voor de kortere termijn baseer ik me hoofdzakelijk op de grootschalige deterministische modellen
GFS en
ECMWF, vanwege hun betrouwbaarheid op synoptische schaal. Naarmate de voorspellingshorizon kleiner wordt, verschuift de focus naar de mesoschaalmodellen
ICON en
Aperge, die door hun fijnere resolutie beter geschikt zijn om details zoals frontogenese, lokale convectie en boundary-layer processen in kaart te brengen. Wanneer de atmosfeer richting potentieel extremere fenomenen evolueert, schaal ik op naar de ultrakorte-termijnmodellen
AROME,
Harmonie,
ICON-D2,
ICON-RUC en
SHD. Deze modellen zijn bijzonder geschikt voor het duiden van mesoschaalconvectie, neerslagstructuren en thermische gradiënten op zeer kleine schaal.
Komende periode tot circa 12 december
In de periode tot ongeveer 12 december blijft het weer
aanvankelijk wisselvallig, met geregeld grauw weer en zwakke frontale passages. De interactie tussen schuivende hogedrukruggen en geringe Atlantische impulsen zorgt voor een licht dynamisch, maar niet uitgesproken actief weertype. De temperatuur blijft veelal boven nul, doorgaans tussen
8 en 10 graden. Begin volgende week worden enkele neerslagzones van betekenis verwacht. Rond
12 december lijkt zich tijdelijk een
Eurohoog te ontwikkelen, wat voor een korte fase van atmosferische stabilisatie kan zorgen en lokaal kunnen weer nachtvorsten mogelijk zijn. Deze configuratie houdt naar verwachting niet lang stand; daarna vallen we opnieuw terug in een regime dat vergelijkbaar is met de huidige: overgangsweer met lichte storingen en nabije zachte lucht.
Richting kerst: potentieel winterse fase:
De periode rond
Kerstmis oogt meteorologisch interessanter. De modelensembles suggereren de afzakkende invloed van een
koudeput in combinatie met
hoogopbouw/blokkadevorming op hogere breedtegraden. Deze configuratie kan leiden tot een
meer serieuze winterprik dan de recente, milde speldenprik. De scheidingslijn tussen maritiem-zachte lucht en continentaal-arktische lucht komt vermoedelijk in onze nabijheid te liggen. Hierdoor kunnen subtiele verschuivingen in trog- en rugasposities bepalen of wij in de koude sector of juist in de zachte sector terechtkomen. Op dit moment lijken de
wintersweer-kansen het grootst in het oosten en noordoosten, waar
stralingsvorst en mogelijk verdere afkoeling bij sneeuwdek realistische opties zijn.
Tussen kerst en Oud en Nieuw
Na kerst lijkt het winterse signaal iets af te zwakken, al blijven scenario’s bestaan waarin het koude regime zich opnieuw kan
herpakken. Door de nabijheid van de scheidingslijn tussen luchtmassa’s blijft ook
(dichte) mistvorming een realistisch scenario, zeker bij afnemende drukgradiënten en een vochtige ondergrond.Op basis van de huidige modeluitvoer wordt
geen significante stormontwikkeling verwacht in de aanloop naar de feestdagen. Het grootschalige stromingspatroon biedt weinig ondersteuning voor zware windvelden of stormcyclogenese.
Mijn favoriete setting op 31 december:
Voor 31 december heb ik een duidelijke persoonlijke voorkeur: een klassieke
ijsdag met negatieve maxima, gevolgd door
matige vorst gedurende de nacht. Een dun sneeuwdek versterkt door een verhoogde albedo de nachtelijke uitstraling en creëert de karakteristieke winterse ambiance waarin vuurtonnen, sneeuw en siervuurwerk precies tot hun recht komen.
Slotwoord:
De atmosferische ontwikkelingen blijven voorlopig dynamisch, en geringe verschuivingen in de synoptische configuratie kunnen een compleet ander thermisch regime opleveren. Ik volg de dagelijkse trends nauwlettend en kom over ongeveer twee weken met een nieuwe update. Rond Kerst kan ik, op basis van de nieuwste data, veel gedetailleerder inzoomen op de exacte configuratie en de potentiële impact. Voor nu: blijf warm, geniet van de winterse aanloop en laten we zien welke richting de atmosfeer de komende weken kiest.
Met vriendelijke groet,
Tatanka